Hakediş Kesintileri Rehberi: 2026 Güncel Oranlar ve Hesaplama

Hakediş hazırlarken en çok kafa karıştıran konulardan biri kesintiler. Stopaj ne zaman kesilir, SGK kesintisi iade alınır mı, damga vergisi nasıl hesaplanır? Bu yazıda tüm kesintileri güncel oranlarıyla açıklıyoruz.

Stopaj (Gelir Vergisi Kesintisi): %5

2021 Mart ayından itibaren yıllara sari inşaat işlerinde stopaj oranı %3'ten %5'e yükseldi. Birden fazla takvim yılına yayılan işlerde her hakediş ödemesinden bu kesinti yapılıyor.

2025 güncellemesi: Raylı sistem işleri (metro, tramvay, demiryolu vb.) ve gemi inşaat/onarım işlerinde stopaj oranı %1'e indirildi. Diğer yapım işlerinde %5 oranı geçerliliğini koruyor.

Stopaj ne zaman kesilmez? Geçici kabul tutanağı onaylandıktan sonra yapılan ödemelerden stopaj kesilmiyor. Kesin hakediş hesaplamalarında bu ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor.

Gerçek kişi yüklenicilerde gelir vergisi, tüzel kişilerde kurumlar vergisi olarak kesiliyor. Oran aynı (%5) ama muhasebe kayıtlarında farklı hesaplara işleniyor.

Damga Vergisi: Binde 9,48

Her hakediş ödemesinde KDV hariç tutar üzerinden binde 9,48 oranında damga vergisi kesiliyor. 1 milyon TL'lik hakedişte bu 9.480 TL'ye denk geliyor.

İhale sürecinde damga vergisi üç ayrı noktada ortaya çıkıyor:

• İhale kararı onaylandığında: Binde 5,69 (ihale bedeli üzerinden)
• Sözleşme imzalanırken: Binde 9,48 (sözleşme bedeli üzerinden)
• Her hakediş ödemesinde: Binde 9,48

Büyük projelerde bu tutarlar önemli rakamlara ulaşabiliyor. Teklif hazırlarken hesaba katılması gereken bir maliyet kalemi.

SGK Kesintisi: Sabit Yüzde Değil, Tutar Bazlı

SGK, hakedişten sabit bir yüzde kesmez. Yalnızca idarece tebliğ edilen fark işçilik veya prim borcu varsa, bu tutar hakedişten mahsup edilir (5510 sayılı Kanun md.90). Böyle bir tebligat yoksa SGK kesintisi hiç uygulanmaz.

SGK'dan "borcu yoktur" yazısı alınıp idareye sunulduğunda daha önce kesilmiş tutar iade edilir; borç varsa kesintiden mahsup yapılır.

Not: SGK kesintisi ile "asgari işçilik oranları" farklı kavramlar. Asgari işçilik oranları (betonarme bina %9, yığma bina %12 vb.) SGK'ya bildirilmesi gereken asgari prim tutarının hesaplanmasında kullanılıyor, hakedişten kesinti yapılırken değil.

Geçici Kabul Kesintisi

Geçici kabul yapılana kadar her hakediş ödemesinden belirli bir oran kesiliyor. Bu kesinti işin sözleşmeye uygun tamamlanmasının güvencesi niteliğinde.

Sözleşme türüne göre oranlar:

• Anahtar teslim götürü bedel (ATGB): %3
• Birim fiyat: %5
• Karma sözleşme: İlgili kısma göre %3 veya %5

Geçici kabul onaylandığında bu kesinti iade ediliyor. Nefaset (kusur) tespit edilmişse önce o tutar mahsup ediliyor.

Kesin Teminat

Sözleşme imzalanmadan önce kesin teminat alınıyor:

• Normal teklif: Sözleşme bedelinin %6'sı
• Aşırı düşük teklif: Yaklaşık maliyetin %9'u

Hakedişlerden ek teminat kesintisi yapılabiliyor. Nakit kesinti yerine teminat mektubu vermek de mümkün.

KDV Tevkifatı: 4/10

Yapım işlerinde KDV tevkifatı uygulanıyor. İdare, hesaplanan KDV'nin 4/10'unu kesip doğrudan vergi dairesine yatırıyor.

Örnek: 100 TL KDV hesaplandıysa 40 TL'si idare tarafından kesilip vergi dairesine ödeniyor, 60 TL'si yükleniciye ödeniyor.

Örnek Hesaplama

Yıllara sari, birim fiyat sözleşmeli bir bina işinde 1 milyon TL tutarında hakediş (istihkak):

İstihkak: 1.000.000 TL
KDV (%20): +200.000 TL
Stopaj (%5): -50.000 TL
Damga vergisi (binde 9,48): -9.480 TL
KDV tevkifatı (4/10): -80.000 TL
Net ödeme: 1.060.520 TL

Bu örnekte SGK ve geçici kabul kesintisi yoktur — SGK yalnızca idarece tebliğ edilen bir prim borcu varsa, geçici kabul kesintisi ise sözleşme özel olarak öngörüyorsa uygulanır. İkisi de standart KİK rejiminde otomatik değildir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Stopaj oranı güncellendi: 2021 öncesi %3'tü, şimdi %5. Eski hesap tablolarının güncellenmesi gerekiyor.

Damga vergisi KDV hariç hesaplanır: KDV dahil tutar üzerinden hesaplamak hatalı sonuç verir.

SGK kesintisi varsa iade alınabilir: İdarece tebliğ edilen prim borcu hakedişten kesilmişse, sonradan borcu yoktur yazısı ile başvuru yapılarak iade alınabilir.

Fiyat farkından da kesinti yapılır: Fiyat farkı ödemelerinde de aynı kesintiler uygulanıyor.

Özet

Hakediş kesintileri ilk bakışta karmaşık görünse de belirli kuralları var. Güncel oranları takip etmek ve kesintileri sistematik hesaplamak hataları önlüyor.

İlgili yazı: Hakediş Nedir? Tanımdan Uygulamaya Kapsamlı Rehber — Hakediş kavramı, türleri, nasıl yazılır ve onay süreci hakkında her şey.

İlgili Rehberler

• KDV Tevkifatı: Yapım İşlerinde Uygulama Rehberi — Yapım işlerinde 4/10 tevkifat uygulaması.
• SGK İlişiksizlik Belgesi Nedir? Nasıl Alınır? [2026 Rehberi] — Belgenin alınma süreci ve gerekli belgeler.
• Avans ve Hakediş İlişkisi: Mahsup Hesaplamaları — Avans alma, mahsup ve hesaplama kuralları.
• Gecikme Cezası ve Faiz Hesaplama [2026 Güncel] — Gecikme cezası ve faiz formülleri.